Xəbər Lenti
Dün, 08:36
Yeni Azərbaycan Partiyası - Dünənin tarixi zərurətindən sabahın güclü Azərbaycanına doğru
20-11-2026, 11:20
KOTANAXR KƏNDİNİN TANINMIŞ SİMASI ƏLİ QARAKİŞİ OĞLUNUN ƏZİZ XATİRƏSİNƏ DƏRİN HÖRMƏTLƏ BAŞSAĞLIĞI
20-11-2026, 11:02
VƏKİLLİK İNSTİTUTU HÜQUQİ DÖVLƏTİN SÜTUNUDUR: PEŞƏ NÜFUZU, ƏDALƏT VƏ İNSAN HÜQUQLARI ETİBARI QORUNMALIDIR!
20-11-2026, 09:36
Azərbaycan–Vyetnam münasibətlərində yeni mərhələ: strateji tərəfdaşlığın real iqtisadi nəticələrə çevrilməsi
20-11-2026, 07:51
“Prezidentin Vyetnama səfəri siyasi kursun möhkəmləndirilməsində əlamətdar mərhələdir”
20-11-2026, 07:18
“Ağ pələng”in izi ilə - Prezident İlham Əliyev 43 illik siyasi irsə yeni məzmun qazandırır
19-11-2026, 12:28
4 saylı Magistral avtomobil yollarının istismarı MMC Müşfiq qəsəbəsində yol və infrastruktur problemlərinin həlli istiqamətində mühüm işlər görür
Dünya gözləniləndən daha sürətli istiləşir: Alimlər daha bir səbəb açıqladı

Alimlərin fikrincə, bu il müşahidə olunan fövqəladə istilərin əsas səbəbləri arasında fosil yanacaqların yanmasından yaranan çirklənmə və El Nino təbii iqlim hadisəsi önə çıxır. Lakin CNN xəbər verir ki, bu faktorlar təkbaşına temperaturun qeyri-adi sürətlə artmasını tam izah etmir.
Yeni tədqiqatın nəticələri
Qaynarinfo xəbər verir ki, "Science" jurnalında dərc olunan tədqiqatın nəticələrinə əsasən, buludların azalması bu tapmacanın itkin hissəsi ola bilər.
Alimlər hesab edirlər ki, okeanlar üzərində aşağı səviyyəli buludların azalması istiləşmə prosesini daha da sürətləndirir. Beləliklə, Yer üzündə günəş işığını daha çox udan bir proses başlayır. Tədqiqatın müəllifi və Almaniyanın Alfred Veqener İnstitutunun iqlim fiziki Helge Hesslinq bildirib ki, bu fenomen "albedo" kimi tanınır və səthlərin günəş enerjisini kosmosa əks etdirmək qabiliyyətinə aiddir.
"Albedo" azalması və buludların rolu
1970-ci illərdən bəri Yer kürəsinin "albedo"sunun azalması müşahidə edilir. Bunun əsas səbəbi isə yüngül qar və dəniz buzlarının əriməsi ilə tünd torpaq və su səthlərinin üzə çıxmasıdır. Bu səthlər günəş enerjisini daha çox udur və planetin istiləşməsinə səbəb olur. Aşağı səviyyəli buludların azalması da bu prosesi sürətləndirir.
NASA-nın peyk məlumatları, iqlim modelləri və hava məlumatlarını təhlil edən alimlər, keçən il albedonun rekord həddə çatdığını müəyyən ediblər. Xüsusilə, Şimali Atlantik okeanı kimi bəzi bölgələrdə bu azalmanın daha çox nəzərə çarpdığı vurğulanır.
Səbəblər və təsirlər
Bu fenomenin tam olaraq nəyə görə baş verdiyi hələ ki, tam izah olunmayıb. Hesslinqin fikrincə, bu, bir neçə faktorun birgə təsiri ilə bağlıdır:
* Gəmiçiliyin çirklənmə səviyyəsinin azaldılması üçün qəbul edilən yeni qaydalar, buludların işıqlığını azaltmış ola bilər.
* Okeanlardakı təbii iqlim dəyişiklikləri də təsir göstərə bilər.
* Ən narahatedici faktor isə qlobal istiləşmənin özüdür.
Planetin səthinin istiləşməsi atmosferin aşağı qatlarında sərin və rütubətli şəraiti dəyişdirərək aşağı səviyyəli buludların nazikləşməsinə və ya yox olmasına səbəb ola bilər. Bu isə istiləşməni sürətləndirən mürəkkəb bir "geri əlaqə dövrü" yaradır.
Gələcəyin perspektivləri
Hesslinqin sözlərinə görə, əgər bu proses davam edərsə, gələcək istiləşmə proqnozları qeyri-kafi ola bilər və çox intensiv istiləşməyə hazır olmalıyıq. ABŞ-ın Milli Lawrence Livermor Laboratoriyasının atmosfer alimi Mark Zalinka isə qeyd edib ki, buludların Yer kürəsinin "albedo"sunu dəyişməkdə əsas rol oynaması təbiidir, çünki onlar bir növ planet üçün günəşdən qoruyucu krem funksiyasını yerinə yetirir.
Kaliforniya Texnologiya İnstitutunun iqlimşünası Tapio Şnayder bildirib ki, əgər qlobal istiləşmə bulud örtüyünün əsaslı dəyişməsinin səbəbidirsə, "gələcəkdə daha güclü istiləşmənin şahidi ola bilərik.
Aydın























































