Xəbər Lenti
Prezident sərəncam imzaladı
29-07-2021, 15:29

Prezident sərəncam imzaladı

Yoluxanların sayı artdı
27-07-2021, 15:33

Yoluxanların sayı artdı

02 iyl 12:56Gündəm / Mədəniyyət

QƏLƏMİ VƏ QƏLBİ QƏLƏBƏ MÜJDƏLİ ŞAİR – TAPDIQ ƏLİBƏYLİ

Türk dövlətçilik gələnəyində elə, obaya, doğma yurda bağlılıq hər zaman ən ali və müqəddəs hiss hesab edilib. Bu həm də dünya dövlətçilik tarixində türklərin sonsuz əzəmətini göstərən unikal haldır. Əbəs yerə deyildir ki, tarixi yazılarda - sənədlərdə el - törü, el - bodun, el - kün bodun kimi ifadələrə rast gəlinir. Türk dövlətçilik terminologiyasında işlədilən bu sözlərin kökündə, mayasında el sözü durur.

Hər bir Türk övladı gözəl anlayır ki, atalar misalında deyildiyi kimi, elə arxalananın kürəyi yerə dəyməz. Üstəlik də əgər elinə sarsılmaz tellərlə bağlısansa...

Vətən oduna yanaraq yaşayan, torpağını canından artıq sevən, elinə sonsuz bağlı olan ziyalılarımızdan biri də Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin, Azərbaycan Ağsaqqallar Şurasının üzvü, şair - publisist Tapdıq Əlibəylidir.

Tapdıq Əlibəyli haqqında fikir söyləmək Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinin tələbəsi kimi öhdəmə məsuliyyət hissi qoyur. Həm də bir tələbə olaraq mənim üçün böyük şərəfdir. Düzü, şairin zəngin yaradıcılığı, şeirlərindəki dərin məna yükü hər zaman məndə böyük maraq doğurub. Bilirik ki, Tapdıq Əlibəyli yaradıcılığının əsasını şeiriyyət təşkil edir. Onun yanıqlı, içdən doğan, odlu - alovlu şeirlərində el - oba təəssübkeşliyinə, sevgisinə, adət və ənanəsinə müraciət - deyimləri dolğun şəkildə öz bədii təsdiqini tapır. Bir sözlə, dəyişən zamanın dəyişməz şairi təbəddülatlı dünyanın "parlaqlığına" aldanmır, əksinə, dünənlə - bu gün arasında mənəvi, mütərəqqi körpü rolunu oynayır. Şairin dərin yaradıcılığına nəzər salanda görürük ki, o, el - oba deyimlərinin çox mənalığını, qüdrətini, habelə şirinlik və lətafətini eldən alaraq, elə, elə də qaytarır.

Şairin doğulduğu Yardımlı rayonunun Bürzünbül kəndinə aid qələmə aldığı eyniadlı şeiri də bu səciyyəyə malikdir:


Babalarım burda qurşaq tutublar,

"Cəngi" sədasına şahid "Cəngyeran".

 Sünbüllər dərzlənib, dərz sovurublar,

Biçinçi yaddaşı "Məşədi xırman".


 Üz qoydu yollara "Dəhrə dərəsi",

"Yağnəliqışlağı" qəribsəyəndə.

 Daşladı şeytanı "Şeytan təpəsi",

 Zirvələr kəndimə gülümsəyəndə.


Qartallar məskəni ulu torpağın

 Hələ yazılmamış neçə bəndi var.

Tapdıq vurğunudur uca dağların,

Qoynunda Bürzünbül - doğma kəndi var.


 Ümumiyyətlə, Tapdıq Əlibəyli lirikasında Vətən, torpaq, el - oba məfhumu çox güclüdür. O, Tanrını türkün xilaskarı bilir; Türkü yaradan Tanrıya sığınır; Türkü yaşadan eli - obanı müqəddəs hesab edir. Tanrıya tapınan və dünəninə bağlı olan xalqın da sabahını işıqlı, aydın görür. Elin şair oğlu haqqlı olaraq şeirlərini Yaradanın dərgahına yetişəcək dua hesab edir:


Yol gedirəm qərib - qərib,

 Şeir - şeir dərgahına.

Dualarım qəlib - qəlib

Yaradana... agah Ona!


Və ya digər şeirdə də Tanrıya sığınan müəllifin hər sətiri orijinal və canlı səslənir. Və hər oxucu dilindən Tanrıya dua səslənir:


Hakimiyyət rəmzi - yay, məğrur Türkün;

Qovğa günlərində çəkilib tarım.

Həmişə çaparlı qoy yolu Türkün,

Qoru bu milləti, qoru, sən Tanrım!


Yaradıcılığı daim yüksələn xətt üzrə inkişaf edən Tanrı adamı - Tapdıq Əlibəyli poeziyasının zirvəsində hər zaman Qarabağ məsələsi ən ümdə məqam olaraq yer alıb. Vətən daşı olmağı bacaran Vətəndaş şair Qarabağın yad əllərdə olması ilə heç zaman barışmamışdır. Bu məsələ şairin ruhunu sarsıdıb, qəlbini sızıldatmışdır. Torpaq xiffətini ürək çırpıntısına bələyən şair heç vaxt Tanrıdan ümidin üzməmişdir. Göydə Tanrıya, yerdə Azərbaycan əsgərinə - Türk ərəninə inanan qüdrətli qələm adamı "Zəfər ovudacaq torpağın ahın" söyləmişdir:


 Zəfər ovudacaq torpağın ahın,

 Qələbə rəhniylə açır sabahın.

Torpaq bağışlamaz düşmən günahın,

 Günahkar cəzasın alan günüdür.


Ümumiyyətlə, Tapdıq Əlibəyli yaradıcılığı və şəxsiyyəti Vətən sevgisi, torpaq təəssübkeşliyi, Azərbaycan sevdası ilə yoğrulub. Buna misal olaraq qeyd edim ki, Ali Baş Komandanımızın əmri ilə başlanan müqəddəs Vətən müharibəsində Tapdıq Əlibəyli qələmi də sözün əsl mənasında düşmənlə savaşdı. Şairin şeir dünyası məcrasına sığmayan, qayaları dəlib - deşən dağ çayıtək kükrədi - daşdı. Şair təbii bir an belə susqunlaşmadı: Ali Baş Komandanımızın hər qələbə müjdəsinə, ordumuzun ərənlərinin hər qəhrəmanlığına öz qələminin mənəviyyat, vətənpərvərlik, yurdabağlılıq mürəkkəbi ilə mənəvi dəstək oldu; gecəsini gündüzünə qataraq dəstəyin fiziki yükünü də çiyinlərində şərəflə daşıdı. Rahatlığını isə şərəfin, haqqın, ədalətin 44 günündə - Vətən müharibəmizin şanlı qələbəsi ilə tapmış oldu. Şair xoşbəxtlik, qürur qanadlarında səmaya ucalan şeir duasının sevincini "Qələbəm qəlp qəlbə qəlpə" - şeirilə qalib ölkəyə ərmağan etdi:


Qürurum, Şərəfim - Azərbaycanım!

 Qeyrətsən, Heyrətsən ərən şəstinlə!

 Zəfər yürüşünlə qaynayır qanım.

Dünya hesablaşır artıq səninlə!...


 Müqəddəs savaşımızdan sonra Şairin "Payız çöhrəsində yazdı 44 Gün" kitabı isə döyüşdən qalib çıxan xalqımıza ən böyük hədiyyə oldu:


Bürüsə də duman, çən Qarabağı,

Zəfər çiçəkləyib bağrımın dağı.

 Ruhumda illərin soyuq - sazağı...

Payız çöhrəsində yazdı Qırx Dörd Gün.


Kitabda dünənlə bu günümüzə körpü salan müəllif dünənin ağrısı ilə bu günümüzün xoşbəxtliyini birləşdirərək dostu - düşməni tanımağa, bizləri daha diqqətli olmağa çağırır.

Sözü Tanrı nişanəsi bilən şair dilimizin varlığını hər zaman qoruduğu kimi, Allahın möcüzəsi sayılan söz ilə də vətənin, xalqın, yurdun torpağın daim təəssübünü çəkdi; qələmi ilə müsəlləh əsgər olmağı bacardı.

Tapdıq müəllim, düzü, Sizin haqqınızda yazı yazmaq mənim üçün böyük məsuliyyətdir. Bu düşüncələrimi qəbul etsəniz, sevinərəm. Çox təşəkkür edirəm. Bir daha yubileyiniz mübarək olsun.


 ƏSGƏR İSMAYILOV,

Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinin tələbəsi